Lage Mierde - Esbeek: Flaestoren

Op 11 november 2011 is de uitkijktoren D’n Flaestoren geopend. Door 8 bomen van het landgoed zelf, elk zo’n 25 meter lang en 3000 kg zwaar, te combineren met slanke stalen kolommen is een open structuur gecreëerd waarin, door een afwisseling van trappen en bordessen, een makkelijk te belopen route naar het uitzichtbalkon op 22 m hoogte leidt. Vanaf elke traptrede heb je een prachtig uitzicht over het natuurgebied met De Flaes in het beizonder. Helaas was de Flaestoren een tijd met hekwerk afgezet. De houten steunpalen waren aan het rotten en moeten vervangen worden. De herstel nam een half jaar in beslag. Op woensdag 20 maart 2024 werden de bouwhekken weer weggehaald. Nu de steunpalen zijn vervangen is de toren weer veilig.

Boswachter Frans Kapteijns nam 20 juni 2020 Nederlandse Bloggers en Instagrammers in een natuurwandeling mee naar de Flaestoren.

Tot begin jaren 1980 kon men vanaf Netersel rechtsreeks naar de Flaes in Landgoed De Utrecht. De Flaes ligt op grondgebied van Lage Mierde (Gem. Reusel - De Mierde). De zandweg, die al in de bebouwde kom van Netersel begon, liep door drassig gebied waar je zelfs met een auto over kon rijden. Er was wel een punt waar water vanuit het Goorven over de zandweg (toen nog Bredase Baan genoemd) naar de westkant de kleine vennetjes in stroomde. De huidige situatie is niet te vergelijken met die uit de jaren van voor de tweede Wereldoorlog tot een twintig jaren daarna. De generatie die net voor en even na de oorlog zijn geboren kunnen zich dat wellicht nog herinneren. Ik fietste als 8 jarige in de winter van Netersel binnendoor naar de Fales om daar te gaan schaatsen. Via de zandweg die nu Ruttestraat heet, kwamen we dan tussen het Goorven en de Flaes uit bij de plaats waar nu de Flaestoren staat. Vanaf de hoek Ruttestraat - Meierweg tot aan de Flaestoren is die zandweg verdwenen toen de Mispeleindse Heide en Neterselse Heide afgesloten werden om daar een beschermt natuurreservaat van te maken.

De Flaestoren waar je uitzicht hebt over de Flaes ( 4,9 ha) en in de verte de Kleine Flaes (1,8 ha).

De zelfde kaart als hierboven, maar dan als luchtfoto, met een markering waar de Flaestoren staat.

De Flaestoren op landgoed De Utrecht in Esbeek - Lage Mierde is woensdag 20 maart 2024 eindelijk weer open. De oude steunpalen van toren waren door de weersinvloeden zover aangepast dat de veiligheid niet langer kon worden gewaarborgd. Nadat een van de palen is afgebroken, zijn alle andere die boven de trappen uitsteken afgezaagd. Acht bomen van het landgoed, elk 25 meter lang en in totaal 3000 kilo zwaar vormden jarenlang de basis van het bouwwerk dat verder bestaat uit stalen kolommen. Het bovenste balkon is 22 meter hoog. Dat biedt uitzicht op natuurgebied De Flaes en het Goorven. De toren wordt elke twee weken gecontroleerd op veiligheid. Deze week zijn de oude palen met een hoge bouwkraan van de stalen constructie verwijderd en van nieuwe palen voorzien.

De palen komen allemaal uit de bossen van het Landgoed. Daarvoor moest de beheerder op zoek naar de hoogste Douglas bomen die het landgoed rijk is. De bomen mochten natuurlijk geen scheuren of andere fouten bezitten. Na het rooien zijn de boomstammen in de droogkamer gelegd om de groeisappen uit het hout te verwijderen. Zo voorkom je dat de stammen later opendrogen. De kans dat er dan regenwater binnen dringt is dan minder, waardoor de kans houtrot sterk afneemt.

Met een hoge kraan en hoogwerkers zijn de nieuwe boomstammen weer aan de stalen constructie van de toren bevestigd. Naar verwachting gaan de nieuwe palen van de Flaestoren weer een kwart eeuw mee.

Op 11 november 2011 is de uitkijktoren de Flaestoren geopend, naar een ontwerp van Luijten Smeulders Architecten uit Tilburg. Door acht van het landgoed afkomstige bomen, elk 25 meter lang en 3000 kg zwaar, te combineren met slanke stalen kolommen is een open structuur gecreëerd waarin, door een afwisseling van trappen en bordessen, een makkelijk te belopen route naar het uitzichtbalkon op 22 meter hoogte leidt. Vandaar en vanaf elke traptrede er naar toe, heb je een prachtig uitzicht over het niet toegankelijke deel van het natuurgebied De Flaes en het Goorven en de bossen er rondom heen.

De toren biedt uitzicht over een deel van Landgoed De Utrecht. De totale kosten bedroeg ongeveer 360.000 euro, waarvan 160.000 euro door de provincie werd gesubsidieerd. Het bedrijfsleven legde twee ton bij. Het ontwerp is opgetrokken uit staal en hout, waaronder tien bomen. Aan staal weegt het gevaarte al 26,5 ton. Om in de toren te komen moet u wel een munt van € 1,- in de automaat werpen, waarna de draaideur opent. Die toegangsbijdrage is een tegemoetkoming van de hoge bouwkosten. Denk er wel om, munten van € 1,- bij te dragen, andere munten werken niet.

Vogelsoorten: Aalscholver, Boomkruiper, Buizerd, Dodaars, Fuut, Grauwe Gans, Grote Zilverreiger, Knobbelzwaan, Koolmees, Kuifeend, Merel, Torenvalk, Vink, Wilde Eend en de Wintertaling, en in het najaar trekvogels zoals de Zwarte ooievaar, de Lepelaars en de Kraanvogel.

Hapert: Mariatoren (Kempisch Bedrijvenpark)

Wie over de A67 door de Kempen rijdt, kán hem niet missen, de fonkelnieuwe uitkijktoren op het Kempisch Bedrijvenpark in Hapert, gelegen pal naast de snelweg gelegen aan afrit 29. Het ranke bouwwerk - met de opvallende LED lichtreclamepanelen - die de naam Mariatoren kreeg, moet een bekend herkenningspunt vormen als entree van de Kempen en het bedrijvenpark. De naam Mariatoren heeft niets te maken met Moeder Maria uit de bijbel, maar naar Maria Schippers, de 'moeder' van The Schippers Group (lees verder in dit artikel). Geen natuurtoren dus, maar een blikvanger voor de bedrijven die zich op het bedrijvenpark gevestigd hebben. Een middel om op te boxen tegen de High Tech Campus in Veldhoven en Eindhoven.

De Mariatoren op het Kempisch Bedrijvenpark in Hapert is 22 meter hoog.

De toren is 16 juni officieel geopend. De Mariatoren (uitkijktoren) op Kempisch Bedrijvenpark werd die vrijdag geopend door Martien Schippers, samen met zijn zonen Guus, Mark en Harrie, wethouder Fons d'Haens en pastoor Schilder van Bladel. Het gaat om een initiatief van het Kempisch Bedrijvenpark en vastgoedontwikkelaar SchipVast (The Schippers Group). De toren heeft een hoogte van 22 meter en biedt uitzicht over het industrieterrein, maar ook over de bossen, de snelweg en de Cartierheide. De Kempen kent talloze wandel-, fiets,-, ruiter- en menroutes die deels ook over het bedrijvenpark lopen. Het bouwwerk krijgt daarop een aansluiting. In die zin moet het deel uitmaken van het toeristische aanbod. Tussen zonsopkomst en zonsondergang kan men de toren betreden. Om de toren te kunnen beklimmen moet € 1,00 worden betaald. Dat doe je met de bankpas, waar een betaalautomaat voor is geplaatst. Stiekem met z'n tweeën door het poortje sluipen zit er niet in. Er is een laagstaande camera geplaatst die er op toeziet dat alles ordelijk verloopt. Door de lage camera plaatsing wordt je hoofd niet in beeld gebracht.

Het is vooral een eerbetoon aan Maria Schippers, de ‘moeder’ van The Schippers Group. Een drietal gedachten vormt het fundament onder de uitkijktoren aan de rand van het Kempisch Bedrijvenpark in Hapert. Voor Guus Schippers van The Schippers Group spreekt het eerbetoon aan zijn begin dit jaar overleden moeder het meest aan. "Samen met vader heeft zij aan de wieg gestaan van het bedrijf. Wij kregen het ondernemerschap letterlijk met de paplepel ingegoten. Moeder heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan de ontwikkeling van de bedrijfsvoering zoals die zich tot de huidige omvang heeft kunnen ontwikkelen. Toen vanuit het personeel de suggestie kwam om de uitkijktoren te vernoemen naar onze moeder, hebben we die gedachte meteen omarmd. Vooral ook omdat de plek van de toren op een steenworp afstand ligt van het hart van The Schippers Group", voerde Guus Schippers aan tijdens de opening.

Omdat het bestemmingsplan daarvoor de ruimte bood kon The Schippers Group de realisatie van het project relatief gemakkelijk oppakken. "Voormalig burgemeester Swachten zag de toren vooral als ‘de poort naar Brainport’ en drong er destijds op aan om het bouwwerk een informatief en toeristisch karakter mee te geven. We zien de realisatie als de kers op de taart en feitelijk is hiermee ook het Kempisch Bedrijvenpark tot afronding gebracht”, zo zei Guus Schippers in zijn welkomstwoord aan zo’n vijftig genodigden. Daaronder ook een vertegenwoordiging van de hoofdaannemer, Reijrink Staalconstructies uit Esbeek.

Tijdens de beklimming van de toren wordt het 'verhaal van de Kempen en het Kempisch Bedrijvenpark' gepresenteerd op informatiepanelen en met afbeeldingen. Het ontwerp is van Keeris Architecten. De locatie is voorzien van een picknicktafel waarop informatie uit de omliggende dorpen is te lezen (foto boven). Daarmee is de toren onderdeel van een stukje toeristische beleving in de Kempen. Tijdens de beklimming worden op afzonderlijke plateaus informatie en verhalen over de regio gepresenteerd op informatiepanelen met afbeeldingen die met behulp van QR-code worden geactiveerd.

"De inzet is om die verhalen jaarlijks te vernieuwen en af te wisselen zodat het interessant blijft om de toren jaarlijks te bezoeken", zo vult Guus Schippers aan. Het exposeren van die verhalen, zoals over de Heksenboom, het smokkelen in de grensstreek, het verzet in de oorlog en over de in Bladel bekende Mie Moors, zijn opgesteld in samenwerking met Heemkundekring Pladella Villa uit Bladel. Voor het bezoek aan de toren geldt een entreetarief van 1 euro waarbij de bezoeker met pinpas betaalt. Voor niets gaat de zon op!!

De afwerking is goed, de trap is makkelijk te beklimmen en de veiligheden zijn met gaasschermen goed voorzien.

De toren moet ook het toeristiche element dienen. Of het daar ook in zal slagen lijkt mij persoonlijk minder rieel. De toren is per fiets of te voet moeilijk te vinden. Er zijn geen wegwijzerborden die je naar de uithoek van het bedrijven terrein wijzen. Een weg is aan het einde met een slagboom afgeslote, en van de andere kant is de Diamantweg / Smaragdweg bij de onderdoorgang van het viaducht met een poort afgesloten. Dan blijft er nog maar 1 pad over, aan het einde van het fietspad langs de De Pan in Hapert die bij het viaduct aan De Pan eindigt. Daar moet links een pad ingereden worden waar een stuk verder een gravelpad is aangelegd die naar de toren leidt. Bij de toren is een fietsenstallingvak voorzien. Ook is er een vak waar ruiters hun paart vast kunnen leggen. Maar wie laat z'n paart nu achter om een 22 meter hoge toren te beklimmen?

Foto boven: Het uitzicht op het Kempisch Bedrijvenpark (met rechts het bedrijfspand van de The Schippers Group)
en (links onder) afrit 29 van de snelweg met aan de overzijde de Cartierheide en de Boswachterij De Kempen.

Kortom, naar mijn mening heeft de toren aan enkele voorwaarden moeten voldoen voor de vergunningverlening. Het commerciële element is geslaagd, de rest zal op papier ook wel kloppen. De toren is dus bereikbaar via de voet van het viaduct van de A67 met De Pan. Vanaf circa 22 meter hoogte is naar het noorden uitzicht op het Kempisch Bedrijvenpark. Aan de de zuidkant ligt de snelweg met aan de overzijde de Cartierheide en de Boswachterij De Kempen. Daar lopen diverse fiets-, ruiter- en wandelroutes die aansluiten op recreatieve routes in de wijde omgeving.

Het waaide vanmorgen nog niet zo hard, maar de vlag van de The Schippers Group stond strak.

Als het een beetje waait, voel je de toren bewegen als je boven bent, maar dat doe alle hoge torens. Tot slot; naast het feit dat lokale maatschappelijke organisaties en verenigingen aankondigingen kunnen plaatsen op de schermen boven in de toren ontvangt de lokale heemkundekring ook nog eens de helft van de entreegelden. Dus niet alles is commercie. Deze club zorgt namelijk voor de mooie (en met enige regelmaat nieuwe) verhalen die in de toren te vinden zijn en houdt de toren en deze verhaalborden netjes. Een uitkijkpunt met een maatschappelijk betrokken tintje dus.

Is de toren de moeite waard? Ja, en nee. Het ligt aan je interesse. Voor de pure natuurbeleving niet. Wie graag eens vanaf een hoog punt de omgeving wil bezien, zou het de moeite kunnen zijn om eens aan de voet van het viaduct van de A67 aan het einde van het fietspad langs De Pan de afslag te nemen en even een kijkje te nemen vanaf 22 meter hoogte.

Waar vindt u de toren? Zie Google Maps

Bergeijk: Uitkijktoren op De Liskes

De Vogelkijkhut De Liskes biedt prachtige uitzichten over de voormalige viskweekvijvers in het buitengebied van Bergeijk. In de jaren 50 van de vorige eeuw werd de Dommel rechtgetrokken, om de waterafvoer te versnellen en zo landbouw mogelijk te maken tot tegen de rivieroever. Het volledige gebied droogde hierdoor uit zodat de moerassige kern van het nabij gelegen Hageven in het Belgische Pelt veel kleiner werd. Deze foute ingreep uit vroeger tijden is in 2008 gedeeltelijk hersteld door 10 meanders uit te graven.

Vogelkijkhut in natuurgebied De Liskes - Bergeijk

De (kweek)vijvers zijn een verhaal apart. Het zijn er liefst dertien, zoals de Beeken, de Pastoorsweijer en de Liskes, met elkaar verbonden door de Beekloop. Dwars door de vijvers lopen dammetjes waar je overheen mag lopen. Hier werden vroeger karpers en waterlelies gekweekt. De voormalige vijvers zijn omringd door moeras, broekbos en wuivende rietpluimen. Vers water wordt aangevoerd via de Belgische vloeiweiden van Lommel en de Beekloop. Hoog uitlopende bomen zorgen voor beschutting, waar eindeloos veel vogels minstens zo genieten als de eenzame wandelaar. Het gebied, in 992 aangekocht door Natuurmonumenten, is superstil en adembenemend. Je hoort alleen ruisend struweel en vogelgeluiden. Een nietsvermoedende bezoeker, die roerloos met zijn vogelkijker de waterplassen aftuurt, schrikt zich dan ook bijna een ongeluk, als we hem over een tapijt van gras van achter naderen en groeten.

In de Liskes is enkele jaren geleden een kijkhut gebouwd waar iedereen hoopt een glimp van de ijsvogel, het woudaapje of de roerdomp op te vangen. Of van een van de andere vijftig soorten die zijn gespot. Geen wonder dat het gebied voor watervogels een paradijselijke broedplaats is; de vijvers barsten van het voedsel. Toch wordt er over het algemeen niet meer gevist, laat staan dat er nog vis wordt gekweekt. De natuur heeft een nieuwe kans gekregen. Alleen bij de wat jongere visvijvers aan het begin van de tocht mogen hengelaars van Ons Vermaak proberen een grote jongen te verschalken.

Vogelsoorten: Aalscholver, Buizerd, Fuut, Goudhaan, IJsvogel, Meerkoet, Krakeend, Kramsvogel, Bergeend, Bergeend, Buizerd, Kokmeeuw, Geelgors, Roodborst, Knobbelzwaan, Rietgors, Grauwe Gans, Koolmees, Grauwe Gans, Kuifeend, Vink en IJsvogel.

Locatie: Vogelkijkhut in natuurgebied De Liskes - De Maaij, Bergeijk