Heeze: Kijkhut De Plaetse, Strabrechtse Heide

Vogelliefhebbers hebben er even op moeten wachten maar in juni 2024 was de gloednieuwe vogelkijkhut op de Strabrechtse Heide nabij De Plaetse in Heeze helemaal gereed. Een koppeltje kleine plevieren of andere zeldzame vogels spotten? Met de nieuwe vogelkijkhut vlakbij natuurpoort De Plaetse in Heeze hebben vogelaars en andere natuurliefhebbers er een bijzondere observatieplek bijgekregen op de Strabrechtse Heide.

Vogelkijkhut De Plaetse, Strabrechtse Heide - Heeze

De Strabrechtse Heide was toe aan een vogelkijkhut om bezoekers de kans te geven zeldzame vogels te spotten. De heide telt in totaal 1850 hectare en is daarmee de grootste aaneengesloten heide van Noord-Brabant. Dit open heidelandschap is al eeuwen onveranderd. Je vindt er droge en vochtige heide, vennen, stuifzand en kleinschalige akkers. Veel zeldzame vogels vinden hier hun leefgebied zoals de nachtzwaluw, zwarte ooievaar, blauwborst en raaf. In het voor- en najaar strijken er kraanvogels en klapeksters neer.

Bij de vogelkijkhut, waarvoor een online inzamelingsactie werd gehouden, staat een bord met daarop ruim twintig verschillende vogelsoorten die in het natuurgebied voorkomen. Het gaat daarbij onder meer om de grauwe klauwier, klapekster en bruine kiekendief. Andere vogels voelen zich evenzeer thuis in de omgeving van de hut. Dat blijkt onder meer uit de karakteristieke roep van een zwarte specht. "Het is best bijzonder om die hier te horen", vertelde boswachter Erik Schram van Staatsbosbeheer, die onlangs nog een witte ooievaar en een aantal kleine plevieren bij de nieuwe vogelkijkhut spotte. Het idee voor de hut is in 2017 ontstaan. Samen met oud collega-boswachter Jap Smits pakte Schram het plan vervolgens op. De vogelkijkhut ligt op de heide, op een afstand van vierhonderd meter van natuurpoort De Plaetse. Schram: "De locatie is makkelijk toegankelijk, mensen hoeven maar een klein ommetje te maken."

Vogelkijkhut De Plaetse, Strabrechtse Heide - Heeze

Bij de vogelkijkhut is een oude landbouwenclave omgevormd tot vochtige heide. "Vogelkijkliefhebbers kunnen het gebied vanaf de rand beleven", aldus Schram. Vanuit de vogelkijkhut kunnen vogelspotters bijna 360 graden rondkijken. Het gebouwtje is opgetrokken uit onderhoudsarme materialen als beton en cortenstaal. Door de natuurlijke aankleding valt de hut, die is voorzien van een ‘groen’ dak, grotendeels weg in het landschap. Er zijn een paar verhoginkjes aangebracht, zodat ook kinderen over het open heidelandschap kunnen turen.

Aan de nieuwe vogelkijkhut, die op 15 juni officieel is geopend, hangt een prijskaartje van bijna 45.000 euro. Verschillende fondsen en overheden, waaronder de provincie Noord-Brabant leverden een financiële bijdrage aan het project. Daarnaast startte Schram via Stichting Buitenfonds een crowdfunding actie. De stichting werft geld voor projecten in de natuurgebieden van Staatsbosbeheer. Daarbij gaat het om zogeheten recreatie-plus voorzieningen waarvoor vanuit de natuurbeheerder geen regulier budget beschikbaar is. Via de online actie werd bijna 30.000 euro ingezameld. Schram: "Er zijn veel kleine bedragen binnengekomen. Ik ben er best wel een beetje trots op dat veel gulle donateurs, waaronder bezoekers van de Strabrechtse Heide, de actie hebben ondersteund."

Locatie Vogelkijkhut De Plaetse, Strabrechtse Heide - Heeze

Parkeren kan bij de Natuurpoort bij de Schaapskooi, aan De Plaetse 71, 5591 TX Heeze

Lage Mierde - Esbeek: Flaestoren

Op 11 november 2011 is de uitkijktoren D’n Flaestoren geopend. Door 8 bomen van het landgoed zelf, elk zo’n 25 meter lang en 3000 kg zwaar, te combineren met slanke stalen kolommen is een open structuur gecreëerd waarin, door een afwisseling van trappen en bordessen, een makkelijk te belopen route naar het uitzichtbalkon op 22 m hoogte leidt. Vanaf elke traptrede heb je een prachtig uitzicht over het natuurgebied met De Flaes in het beizonder. Helaas was de Flaestoren een tijd met hekwerk afgezet. De houten steunpalen waren aan het rotten en moeten vervangen worden. De herstel nam een half jaar in beslag. Op woensdag 20 maart 2024 werden de bouwhekken weer weggehaald. Nu de steunpalen zijn vervangen is de toren weer veilig.

Boswachter Frans Kapteijns nam 20 juni 2020 Nederlandse Bloggers en Instagrammers in een natuurwandeling mee naar de Flaestoren.

Tot begin jaren 1980 kon men vanaf Netersel rechtsreeks naar de Flaes in Landgoed De Utrecht. De Flaes ligt op grondgebied van Lage Mierde (Gem. Reusel - De Mierde). De zandweg, die al in de bebouwde kom van Netersel begon, liep door drassig gebied waar je zelfs met een auto over kon rijden. Er was wel een punt waar water vanuit het Goorven over de zandweg (toen nog Bredase Baan genoemd) naar de westkant de kleine vennetjes in stroomde. De huidige situatie is niet te vergelijken met die uit de jaren van voor de tweede Wereldoorlog tot een twintig jaren daarna. De generatie die net voor en even na de oorlog zijn geboren kunnen zich dat wellicht nog herinneren. Ik fietste als 8 jarige in de winter van Netersel binnendoor naar de Fales om daar te gaan schaatsen. Via de zandweg die nu Ruttestraat heet, kwamen we dan tussen het Goorven en de Flaes uit bij de plaats waar nu de Flaestoren staat. Vanaf de hoek Ruttestraat - Meierweg tot aan de Flaestoren is die zandweg verdwenen toen de Mispeleindse Heide en Neterselse Heide afgesloten werden om daar een beschermt natuurreservaat van te maken.

De Flaestoren waar je uitzicht hebt over de Flaes ( 4,9 ha) en in de verte de Kleine Flaes (1,8 ha).

De zelfde kaart als hierboven, maar dan als luchtfoto, met een markering waar de Flaestoren staat.

De Flaestoren op landgoed De Utrecht in Esbeek - Lage Mierde is woensdag 20 maart 2024 eindelijk weer open. De oude steunpalen van toren waren door de weersinvloeden zover aangepast dat de veiligheid niet langer kon worden gewaarborgd. Nadat een van de palen is afgebroken, zijn alle andere die boven de trappen uitsteken afgezaagd. Acht bomen van het landgoed, elk 25 meter lang en in totaal 3000 kilo zwaar vormden jarenlang de basis van het bouwwerk dat verder bestaat uit stalen kolommen. Het bovenste balkon is 22 meter hoog. Dat biedt uitzicht op natuurgebied De Flaes en het Goorven. De toren wordt elke twee weken gecontroleerd op veiligheid. Deze week zijn de oude palen met een hoge bouwkraan van de stalen constructie verwijderd en van nieuwe palen voorzien.

De palen komen allemaal uit de bossen van het Landgoed. Daarvoor moest de beheerder op zoek naar de hoogste Douglas bomen die het landgoed rijk is. De bomen mochten natuurlijk geen scheuren of andere fouten bezitten. Na het rooien zijn de boomstammen in de droogkamer gelegd om de groeisappen uit het hout te verwijderen. Zo voorkom je dat de stammen later opendrogen. De kans dat er dan regenwater binnen dringt is dan minder, waardoor de kans houtrot sterk afneemt.

Met een hoge kraan en hoogwerkers zijn de nieuwe boomstammen weer aan de stalen constructie van de toren bevestigd. Naar verwachting gaan de nieuwe palen van de Flaestoren weer een kwart eeuw mee.

Op 11 november 2011 is de uitkijktoren de Flaestoren geopend, naar een ontwerp van Luijten Smeulders Architecten uit Tilburg. Door acht van het landgoed afkomstige bomen, elk 25 meter lang en 3000 kg zwaar, te combineren met slanke stalen kolommen is een open structuur gecreëerd waarin, door een afwisseling van trappen en bordessen, een makkelijk te belopen route naar het uitzichtbalkon op 22 meter hoogte leidt. Vandaar en vanaf elke traptrede er naar toe, heb je een prachtig uitzicht over het niet toegankelijke deel van het natuurgebied De Flaes en het Goorven en de bossen er rondom heen.

De toren biedt uitzicht over een deel van Landgoed De Utrecht. De totale kosten bedroeg ongeveer 360.000 euro, waarvan 160.000 euro door de provincie werd gesubsidieerd. Het bedrijfsleven legde twee ton bij. Het ontwerp is opgetrokken uit staal en hout, waaronder tien bomen. Aan staal weegt het gevaarte al 26,5 ton. Om in de toren te komen moet u wel een munt van € 1,- in de automaat werpen, waarna de draaideur opent. Die toegangsbijdrage is een tegemoetkoming van de hoge bouwkosten. Denk er wel om, munten van € 1,- bij te dragen, andere munten werken niet.

Vogelsoorten: Aalscholver, Boomkruiper, Buizerd, Dodaars, Fuut, Grauwe Gans, Grote Zilverreiger, Knobbelzwaan, Koolmees, Kuifeend, Merel, Torenvalk, Vink, Wilde Eend en de Wintertaling, en in het najaar trekvogels zoals de Zwarte ooievaar, de Lepelaars en de Kraanvogel.

Hapert: Mariatoren (Kempisch Bedrijvenpark)

Wie over de A67 door de Kempen rijdt, kán hem niet missen, de fonkelnieuwe uitkijktoren op het Kempisch Bedrijvenpark in Hapert, gelegen pal naast de snelweg gelegen aan afrit 29. Het ranke bouwwerk - met de opvallende LED lichtreclamepanelen - die de naam Mariatoren kreeg, moet een bekend herkenningspunt vormen als entree van de Kempen en het bedrijvenpark. De naam Mariatoren heeft niets te maken met Moeder Maria uit de bijbel, maar naar Maria Schippers, de 'moeder' van The Schippers Group (lees verder in dit artikel). Geen natuurtoren dus, maar een blikvanger voor de bedrijven die zich op het bedrijvenpark gevestigd hebben. Een middel om op te boxen tegen de High Tech Campus in Veldhoven en Eindhoven.

De Mariatoren op het Kempisch Bedrijvenpark in Hapert is 22 meter hoog.

De toren is 16 juni officieel geopend. De Mariatoren (uitkijktoren) op Kempisch Bedrijvenpark werd die vrijdag geopend door Martien Schippers, samen met zijn zonen Guus, Mark en Harrie, wethouder Fons d'Haens en pastoor Schilder van Bladel. Het gaat om een initiatief van het Kempisch Bedrijvenpark en vastgoedontwikkelaar SchipVast (The Schippers Group). De toren heeft een hoogte van 22 meter en biedt uitzicht over het industrieterrein, maar ook over de bossen, de snelweg en de Cartierheide. De Kempen kent talloze wandel-, fiets,-, ruiter- en menroutes die deels ook over het bedrijvenpark lopen. Het bouwwerk krijgt daarop een aansluiting. In die zin moet het deel uitmaken van het toeristische aanbod. Tussen zonsopkomst en zonsondergang kan men de toren betreden. Om de toren te kunnen beklimmen moet € 1,00 worden betaald. Dat doe je met de bankpas, waar een betaalautomaat voor is geplaatst. Stiekem met z'n tweeën door het poortje sluipen zit er niet in. Er is een laagstaande camera geplaatst die er op toeziet dat alles ordelijk verloopt. Door de lage camera plaatsing wordt je hoofd niet in beeld gebracht.

Het is vooral een eerbetoon aan Maria Schippers, de ‘moeder’ van The Schippers Group. Een drietal gedachten vormt het fundament onder de uitkijktoren aan de rand van het Kempisch Bedrijvenpark in Hapert. Voor Guus Schippers van The Schippers Group spreekt het eerbetoon aan zijn begin dit jaar overleden moeder het meest aan. "Samen met vader heeft zij aan de wieg gestaan van het bedrijf. Wij kregen het ondernemerschap letterlijk met de paplepel ingegoten. Moeder heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan de ontwikkeling van de bedrijfsvoering zoals die zich tot de huidige omvang heeft kunnen ontwikkelen. Toen vanuit het personeel de suggestie kwam om de uitkijktoren te vernoemen naar onze moeder, hebben we die gedachte meteen omarmd. Vooral ook omdat de plek van de toren op een steenworp afstand ligt van het hart van The Schippers Group", voerde Guus Schippers aan tijdens de opening.

Omdat het bestemmingsplan daarvoor de ruimte bood kon The Schippers Group de realisatie van het project relatief gemakkelijk oppakken. "Voormalig burgemeester Swachten zag de toren vooral als ‘de poort naar Brainport’ en drong er destijds op aan om het bouwwerk een informatief en toeristisch karakter mee te geven. We zien de realisatie als de kers op de taart en feitelijk is hiermee ook het Kempisch Bedrijvenpark tot afronding gebracht”, zo zei Guus Schippers in zijn welkomstwoord aan zo’n vijftig genodigden. Daaronder ook een vertegenwoordiging van de hoofdaannemer, Reijrink Staalconstructies uit Esbeek.

Tijdens de beklimming van de toren wordt het 'verhaal van de Kempen en het Kempisch Bedrijvenpark' gepresenteerd op informatiepanelen en met afbeeldingen. Het ontwerp is van Keeris Architecten. De locatie is voorzien van een picknicktafel waarop informatie uit de omliggende dorpen is te lezen (foto boven). Daarmee is de toren onderdeel van een stukje toeristische beleving in de Kempen. Tijdens de beklimming worden op afzonderlijke plateaus informatie en verhalen over de regio gepresenteerd op informatiepanelen met afbeeldingen die met behulp van QR-code worden geactiveerd.

"De inzet is om die verhalen jaarlijks te vernieuwen en af te wisselen zodat het interessant blijft om de toren jaarlijks te bezoeken", zo vult Guus Schippers aan. Het exposeren van die verhalen, zoals over de Heksenboom, het smokkelen in de grensstreek, het verzet in de oorlog en over de in Bladel bekende Mie Moors, zijn opgesteld in samenwerking met Heemkundekring Pladella Villa uit Bladel. Voor het bezoek aan de toren geldt een entreetarief van 1 euro waarbij de bezoeker met pinpas betaalt. Voor niets gaat de zon op!!

De afwerking is goed, de trap is makkelijk te beklimmen en de veiligheden zijn met gaasschermen goed voorzien.

De toren moet ook het toeristiche element dienen. Of het daar ook in zal slagen lijkt mij persoonlijk minder rieel. De toren is per fiets of te voet moeilijk te vinden. Er zijn geen wegwijzerborden die je naar de uithoek van het bedrijven terrein wijzen. Een weg is aan het einde met een slagboom afgeslote, en van de andere kant is de Diamantweg / Smaragdweg bij de onderdoorgang van het viaducht met een poort afgesloten. Dan blijft er nog maar 1 pad over, aan het einde van het fietspad langs de De Pan in Hapert die bij het viaduct aan De Pan eindigt. Daar moet links een pad ingereden worden waar een stuk verder een gravelpad is aangelegd die naar de toren leidt. Bij de toren is een fietsenstallingvak voorzien. Ook is er een vak waar ruiters hun paart vast kunnen leggen. Maar wie laat z'n paart nu achter om een 22 meter hoge toren te beklimmen?

Foto boven: Het uitzicht op het Kempisch Bedrijvenpark (met rechts het bedrijfspand van de The Schippers Group)
en (links onder) afrit 29 van de snelweg met aan de overzijde de Cartierheide en de Boswachterij De Kempen.

Kortom, naar mijn mening heeft de toren aan enkele voorwaarden moeten voldoen voor de vergunningverlening. Het commerciële element is geslaagd, de rest zal op papier ook wel kloppen. De toren is dus bereikbaar via de voet van het viaduct van de A67 met De Pan. Vanaf circa 22 meter hoogte is naar het noorden uitzicht op het Kempisch Bedrijvenpark. Aan de de zuidkant ligt de snelweg met aan de overzijde de Cartierheide en de Boswachterij De Kempen. Daar lopen diverse fiets-, ruiter- en wandelroutes die aansluiten op recreatieve routes in de wijde omgeving.

Het waaide vanmorgen nog niet zo hard, maar de vlag van de The Schippers Group stond strak.

Als het een beetje waait, voel je de toren bewegen als je boven bent, maar dat doe alle hoge torens. Tot slot; naast het feit dat lokale maatschappelijke organisaties en verenigingen aankondigingen kunnen plaatsen op de schermen boven in de toren ontvangt de lokale heemkundekring ook nog eens de helft van de entreegelden. Dus niet alles is commercie. Deze club zorgt namelijk voor de mooie (en met enige regelmaat nieuwe) verhalen die in de toren te vinden zijn en houdt de toren en deze verhaalborden netjes. Een uitkijkpunt met een maatschappelijk betrokken tintje dus.

Is de toren de moeite waard? Ja, en nee. Het ligt aan je interesse. Voor de pure natuurbeleving niet. Wie graag eens vanaf een hoog punt de omgeving wil bezien, zou het de moeite kunnen zijn om eens aan de voet van het viaduct van de A67 aan het einde van het fietspad langs De Pan de afslag te nemen en even een kijkje te nemen vanaf 22 meter hoogte.

Waar vindt u de toren? Zie Google Maps