Balen-Hulsen: Uitkijktoren Straalmolen

Per toeval kwam ik bij deze kijktoren in het Belgische Balen-Hulsen. Ik was met de fiets naar de brug over de Grote Neten gereden, waar een oude watermolen nog steeds operationeel is. Het lijkt ietwat vervallen, maar daar wil de molenaar niets van weten. Tijdens het gesprek met Toon Druyts, de zoon van molenaar Jef Druyts is de Straalmolen en de winkel(schuur) aan de overkant van de Watermolenweg en Straal wel ouderwets, maar nog volledig in bedrijf. Toen hij mij vertelde dat achter de schuur een vogel uitkijktoren van Natuur en Bos staat, had hij mij volledige aandacht. Hieronder informatie over de toren en de Straalmolen.

Uitkijktoren Straalmolen - Balen-Hulsen

Het natuurgebied is 17 hectare groot en ligt in de gemeente Balen. Het is een gevarieerd gebied in de vallei van de Grote Nete. Het bestaat uit grote waterpartijen, broekbossen en permanent historische graslanden. De voormalige viskweekvijvers zijn ingericht als vogelgebied. Op deze manier proberen we vogels de kans te geven om te broeden, te recupereren tijdens de vogeltrek en te overwinteren in alle rust. Daarvoor is de Straalmolen ook ontoegankelijk zodat er zo weinig mogelijk verstoring is. Om bezoekers toch te laten genieten van de natuur en de vogels is er een kijktoren. Door de aanleg van de vistrap hebben vissen de kans gekregen om te migreren naar de stroomopwaarts gelegen delen van de Grote Nete om te paaien en kuit te schieten.

De kijktoren biedt uitzicht over de vallei van de Grote Nete

De voormalige viskweekvijvers zijn door Natuur en Bos ingericht als vogelgebied. Zo willen we vogels de kans te geven om te broeden, te recupereren tijdens de vogeltrek en te overwinteren in alle rust. Er zijn enkele kunstmatige nestgelegenheden aangelegd in de dijken voor de oeverzwaluw en de ijsvogel. Vogels die er nu al broeden zijn waterral, dodaars, fuut, tafeleend, krakeend, wilde eend, knobbelzwaan, grasmus, blauwborst, bosrietzanger, kleine karekiet, ijsvogel, rietgors, grote gele kwikstaart, …. Op termijn hopen we de roerdomp te verwelkomen als broedvogel. Ook kun je blauwe reiger, ooievaar, purperreiger en roerdomp op zoek naar voedsel spotten.

Om de vogels de nodige rust te geven, is het gebied niet toegankelijk. Je kunt ze wel goed observeren met een verrekijker vanaf de kijktoren. Door de aanleg van de vistrap hebben vissen de kans gekregen om te migreren naar de stroomopwaarts gelegen delen van de Grote Nete om te paaien en kuit te schieten. De kwabaal plant zich intussen voort in de poelen die aangelegd werden in de vistrap van de Straalmolen. Samen met poelen langs de Asbeek zijn dit de twee enige locaties in Vlaanderen waar de kwabaal zich weer voortplant in de vrije natuur. De vispassage aan de Straalmolen maakt deel uit van het plan om tegen 2022 vismigratie te herstellen in de volledige Grote Nete.


Straalmolen aan de grote Nete
De Straalmolen in Olmen (Balen) ging in 2022 over van vader op zoon. Na veertig jaar gaat molenaar Jef Druyts met pensioen en draagt hij de watermolen met waterkrachtturbine en de winkel over aan zijn zoon Toon. De Straalmolen is een unieke watermolen langs de Grote Nete in Olmen die nog altijd dienstdoet voor het malen en pletten van graan. De molen produceert onder meer bakmeel en veevoeder. De geschiedenis van deze molen gaat terug tot in de jaren 1300. Tot 1934 was de molen een houten constructie met een houten onderslagrad. Toen werd de molen verbouwd tot een volledig stenen gebouw met een turbine op waterkracht onder de molen. Aangezien de turbine zich in de kelder bevindt, is ze daarom niet zichtbaar aan de buitenkant.

De begroeiing aan de Grote Nete is wat uit de hand gelopen.

De Straalmolen aan de Watermolenweg 2 in Olmen is maandag, dinsdag, woensdag en vrijdag open van 09:00 uur tot 12:00 uur en van 13:00 uur tot 18:00 uur. Zaterdag is hij geopend tot 15:00 uur. Sluitingsdagen zijn donderdag en zondag.

Locatie Kijktoren Straalmolen, neem het pad tussen de beek en de schuur. Achter de schuur, rechts het smalle wandelpad nemen.

Tilburg: Kempentoren, Spoorpark

Nadat in 2011 met succes de Flaestoren op Landgoed De Utrecht werd gebouwd, ontstond het idee om opnieuw een toren te bouwen, nu in hartje Tilburg. "Nu aan de rand van de Kempen", staat op de website van Spoorpark Tilburg te lezen. Buiten de rand van De Kempen hadden ze moeten schrijven, Tilburg ligt namelijk buiten de Brabantse Kempen. En "zicht over de Kempen is ook sterk overdreven. Als het helder weer is zie je niet veel verder dan het einde van de Tilbugse bebouwing als richting Hilvarenbeek of Moergestel kijkt. Maar goed, Wie van een hoog punt de omgeving wil aanschouwen, moet deze toren eens beklimmen. Op 7 december 2019 werd de toren geopend (zie onderstaande video).

Kempentoren, Spoorpark Tilburg

Kijken zoals een vogel de omgeving dat doet is voor de mens ook een beleving. Voor € 1,50 kom je door het poortje via een uitwaaierende concentrische trap na 192 trappen boven op 36meter hoogte. Als geschikte locatie werd het Spoorpark in Tilburg gevonden. Als kwartiermaker in het park werd een toren gebouwd met uitzicht over de stad, richting de Kempen: vandaar de naam ‘De Kempentoren’. Het oorspronkelijke ontwerp van de Flaestoren bleek niet hoog genoeg voor plaatsing in het Spoorpark. De Torenbouwers maakten voor de Kempentoren een geheel nieuw ontwerp, uitgaande van de vormgeving van de oorspronkelijke toren. Stichting de Torenbouwers is een samenwerking van Aannemersbedrijf J.A. van Gisbergen, Gebroeders van Gisbergen, Reijrink Staalconstructie en Van Dal Houthandel. Daarnaast zijn Luijten-Smeulders Architecten, Adviesbureau Tielemans Bouwconstructies, Pontifax, ASR en Ondernemend Hilvarenbeek betrokken bij dit project.

Kempentoren geopend in het Spoorpark

De toren in het Spoorpark is 37 meter hoog. De Kempentoren is dagelijks geopend van 8.00 – 21.30 uur. Je kunt toegang tot de toren krijgen middels contactloos betalen via een bankpas of door het aanbieden van een ticket met QR code. Deze tickets zijn verkrijgbaar bij het T-huis in het Spoorpark. De entreekosten bedragen € 1,50 (alleen via pinpas) per persoon.

"Oei, wat eng, de toren wiebelt" was de reacties van de eerste bezoekers van de 35 meter hoge Kempentoren in het Tilburgse Spoorpark. De vogels die te spotten zijn zijn voornamelijk stadsvogels. Geen Lepelaars, ganzen of andere vogels die je verwacht te zien als je een uitkijktoren beklimt. Het meest is mensenwerk, gebouwen en inderdaat het park waar de toren staat. Het park is wel een mooie rustige plek voor de stedelingen die even een rustig plekje willen opzoeken om even aan de dagelijkse sluit te ontsnappen. Op een bankje zit iemand een boek te lezen. Een ander hangt zittend op een bankje achterover, te genieten van de warmtestralen van de zon. Ja, dat is waar een park voor bedoeldis, genieten, ontspannen. Niet iedereen denkt aan vogels of een andere vorm van natuur. En dat hoeft ook niet.

Locatie: Kempentoren, Spoorpark Tilburg

Goeree Overflakkee: Kijkscherm Volgerland

Net onder de vuurtoren van Ouddorp (Goeree Overflakkee - Zuid Holland) ligt het natuurgebied Volgerland. Ongeveer 100 ha in de binnen-duinrand vormt een belangrijke natuurverbinding, onderdeel van de zogenaamde ecologische hoofdstructuur. De voormalige landbouwgronden ontpoppen zich nu tot prachtige natuur. Een van de mooiste uitkijkpunten is het vogelkijkscherm op Volgerland, ten westen van het dorpje Ouddorp.

Het Volgerland is van oorsprong een strandpolder. Je wandelt door een gebied waar het getij toegang had via een kronkelende kreek. Het gebied is in 1492 ingepolderd. Daarbij kwam de kreek binnendijks te liggen, op oude kaarten daarna aangeduid als ‘Cromme Watergange’. Zodra het graven voorbij was, vonden de weidevogels hun plekje in de graslanden. Het gaat niet zo goed met de weidevogels in Nederland, dus deze ruimte hebben ze hard nodig. Tegenwoordig biedt het grasland volop kansen voor broedvogels. Tijdens het wandelen zie je mogelijk vogels als tureluur, kievit, scholekster, veldleeuwerik en graspieper. Allemaal soorten die in het agrarisch landschap steeds schaarser worden. Bij de kreek waarlangs de wandroute voert, kunnen broedvogels terecht als rietgors, kleine karekiet, dodaars en eenden.

In 2006 is het gebied ingericht en het komt nu tot ontwikkeling. Op verschillende punten zijn uitkijktorens geplaatst waar je de vogels kunt bespieden. In de nieuwe natuur is altijd genoeg te zien. In de winter is het Volgerland een mooi schaatsgebied. Tijdens de vogeltrek kunnen er verrassende voorbijgangers als lepelaars, vissende sterns en allerlei steltlopers te zien zijn. Neem dus gerust de tijd bij het vogelkijkpunt. Bij het uitkijkpunt aan de kreek heb je kans om veel bijzondere vogels te zien. De rietgors, kleine karekiet, dodaars en eenden vinden hier allemaal een plekje. Langs de oevers van de kreek zoeken lepelaars naar eten.

Het pad naar het scherm kan vrij drassig zijn. U kunt parkeren aan de West Nieuwelandsweg (ongeveer 150 meter van de Groeneweg). Vanaf dit punt is het ongeveer 500 meter lopen naar het kijkscherm. Ook is het mogelijk bij de vuurtoren van Ouddorp (adres: Groenedijk, Ouddorp) te parkeren. De beheerder is Natuurmonumenten.

Meer info over het gebied: www.ouddorp.nl/natuurgebieden.